Küresel asgari kurumlar vergisi nasıl uygulanacak?

Küresel asgari kurumlar vergisi nasıl uygulanacak?

Küresel asgari kurumlar vergisi, uluslararası düzeyde faaliyet gösteren şirketlerin, bulundukları ülkelerde belirli bir vergi oranını ödemelerini zorunlu kılmayı amaçlayan bir düzenlemedir. Bu sistem, çok uluslu işletmelerin vergi yükümlülüklerini dengeleyerek, vergi rekabetini azaltmayı ve adil bir vergi geliri sağlamayı hedefler. Uygulama süreci, ülkelerin vergi yasalarıyla entegrasyonunu gerektirirken, şirketler için yeni bir uyum süreci de başlatmaktadır.

Küresel asgari kurumlar vergisi, çok uluslu şirketlerin faaliyet gösterdikleri her ülkede en az %15 oranında vergi ödemelerini sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. Bu vergi, aşağıdaki mekanizmalarla uygulanır:

• Gelirin Dahil Edilmesi Esası (IIR). Ana şirketin bulunduğu ülke, düşük vergilendirilen bağlı işletmeler için ek vergi tahsil eder.
• Yetersiz Vergilendirilmiş Ödemeler Esası (UTPR). IIR uygulanamadığında, diğer yargı alanları eksik tutarı gider reddi veya düzeltmelerle tahsil edebilir.

Türkiye'de küresel asgari kurumlar vergisi, 7524 Sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile düzenlenmiştir. Bu vergi, yıllık konsolide hasılatı 750 milyon avroyu aşan çok uluslu şirketlerin Türk iştiraklerine uygulanır ve %15 oranında hesaplanır. Beyan ve ödeme, mali yılın kapanışını takip eden 15. ayın son gününe kadar yapılmalıdır. Küresel asgari kurumlar vergisi uygulaması, geçiş dönemi olarak adlandırılan 2024, 2025 ve 2026 mali yılları hariç, 2027 ve sonraki dönemler için geçerlidir.